چگونه یک مادر خانه‌دار ۳۸ ساله به نخستین زنی تبدیل شد که به‌تنهایی دور دنیا را پرواز کرد؟

چگونه یک مادر خانه‌دار ۳۸ ساله به نخستین زنی تبدیل شد که به‌تنهایی دور دنیا را پرواز کرد؟

در ۱۹ مارس ۱۹۶۴، زمانی که بیشتر زنان آمریکایی هنوز با کلیشه‌های اجتماعی دهه ۶۰ میلادی دست‌وپنجه نرم می‌کردند، زنی ۳۸ ساله به نام جری ماک (Jerrie Mock) پشت فرمان یک هواپیمای تک‌موتوره کوچک نشست و از فرودگاه پورت کلمبوس اوهایو برخاست. او نه خلبان نظامی بود، نه فضانورد و نه حتی یک چهره شناخته‌شده هوانوردی. جری ماک مادر سه فرزند بود؛ زنی که رسانه‌ها بعدها او را با عنوان «The Flying Housewife» یا «خانه‌دار پرنده» معرفی کردند.

اما مقصد او یک شهر یا یک کشور نبود.

او قصد داشت کاری را انجام دهد که حتی آملیا ارهارت، مشهورترین زن هوانورد تاریخ، ۲۷ سال پیش موفق به تکمیل آن نشده بود:

پرواز انفرادی به دور کره زمین.

۲۹ روز، ۱۱ ساعت و ۵۹ دقیقه بعد، در ۱۷ آوریل ۱۹۶۴، جری ماک دوباره در همان فرودگاه فرود آمد و به نخستین زنی تبدیل شد که به‌تنهایی دور دنیا را پرواز کرده است. او طی این مأموریت حدود ۲۳٬۱۰۳ مایل (۳۷٬۱۸۰ کیلومتر) را پشت سر گذاشت و ۲۱ توقف در کشورهای مختلف داشت.

هواپیمایی که «چارلی» نام داشت!

هواپیمای جری ماک یک Cessna 180 Skywagon مدل ۱۹۵۳ بود؛ هواپیمایی تک‌موتوره با چهار صندلی که امروزه نیز به‌عنوان یکی از قابل‌اعتمادترین هواپیماهای عمومی شناخته می‌شود.

ثبت این هواپیما N1538C بود و جری آن را “Spirit of Columbus” نام‌گذاری کرده بود، اما خودش آن را با نام “Charlie” صدا می‌زد؛ اشاره‌ای به حرف C در الفبای هوانوردی.

برای آماده‌سازی این هواپیما جهت سفر دور دنیا، تغییراتی روی آن انجام شد:

• نصب مخازن سوخت اضافی؛
• افزودن تجهیزات ناوبری پیشرفته‌تر؛
• نصب رادیوهای ارتباطی اضافی؛
• تجهیز هواپیما به امکانات بقا برای عبور از مناطق دورافتاده.

با وجود این تغییرات، چارلی همچنان یک هواپیمای کوچک تک‌موتوره باقی مانده بود؛ هواپیمایی که در صورت بروز مشکل، هیچ موتور پشتیبانی نداشت.

مسیری که پنج قاره را در بر گرفت!

جری ماک سفر خود را از اوهایو آغاز کرد و به سمت شرق پرواز کرد. مسیر او شامل توقف در کشورهای متعددی بود:

ایالات متحده → برمودا → جزایر آزور پرتغال → مراکش → الجزایر → لیبی → مصر → عربستان سعودی → پاکستان → هند → میانمار → تایلند → فیلیپین → ژاپن → ایالات متحده → کانادا → بازگشت به اوهایو

او در طول این سفر، از روی اقیانوس اطلس، صحرای آفریقا، خاورمیانه و بخش‌هایی از آسیا عبور کرد.

در دورانی که سامانه‌های GPS وجود نداشتند و ناوبری عمدتاً متکی بر رادیوهای زمینی، نقشه‌ها و محاسبات دستی بود، چنین سفری نیازمند مهارت ناوبری بسیار بالایی بود.

رقابتی ناخواسته با آملیا ارهارت

جالب است بدانیم که جری ماک تنها زنی نبود که در آن زمان قصد داشت دور دنیا را پرواز کند.

خلبان دیگری به نام جوآن مریام اسمیت (Joan Merriam Smith) نیز تقریباً هم‌زمان سفر خود را آغاز کرده بود و مسیرش را بر اساس آخرین مسیر برنامه‌ریزی‌شده آملیا ارهارت انتخاب کرده بود.

رسانه‌ها به‌سرعت این دو پرواز را به یک رقابت تبدیل کردند؛ اگرچه خود جری بارها تأکید کرده بود که هدفش مسابقه دادن نیست، بلکه صرفاً می‌خواهد رویای شخصی خود را محقق کند.

در نهایت، جری ماک حدود سه هفته زودتر از اسمیت سفر خود را تکمیل کرد و نامش برای همیشه در تاریخ هوانوردی ثبت شد.

خطرات واقعی سفر

این پرواز، برخلاف تصویری که رسانه‌ها ارائه می‌کردند، سفری تفریحی نبود.

در طول مسیر، جری با چالش‌های متعددی مواجه شد:

یخ‌زدگی روی بال‌ها

در برخی مراحل پرواز، شرایط جوی باعث تشکیل یخ روی هواپیما شد. یخ‌زدگی می‌تواند:

• وزن هواپیما را افزایش دهد؛
• آیرودینامیک بال را مختل کند؛
• سرعت استال را بالا ببرد؛
• عملکرد هواپیما را به شدت کاهش دهد.

برای یک هواپیمای تک‌موتوره کوچک، این شرایط می‌توانست بسیار خطرناک باشد.

مشکلات فنی

در طول سفر، او با هشدارهای مربوط به احتمال آتش‌سوزی و برخی مشکلات فنی مواجه شد که نیازمند بررسی و تعمیر در توقفگاه‌ها بودند.

چالش‌های فرهنگی

در سال ۱۹۶۴، حضور یک زن خلبان به‌تنهایی در بسیاری از کشورها موضوعی غیرعادی بود.

یکی از مشهورترین لحظات سفر او در ظهران عربستان سعودی رخ داد. جمعیتی از مردان محلی اطراف هواپیما جمع شدند و تصور می‌کردند حتماً مردی در کابین حضور دارد.

جری بعدها نوشت:

«یکی از آن‌ها داخل کابین را نگاه کرد، سرش را تکان داد و به دیگران گفت: هیچ مردی اینجا نیست!»

پس از آن، جمعیت او را تشویق کردند.

۲۹ روزی که ۲۱ رکورد به همراه داشت

پرواز جری ماک تنها به ثبت یک رکورد محدود نشد.

او در مجموع ۲۱ رکورد جهانی هوانوردی را به نام خود ثبت کرد.

موفقیت او نه تنها یک دستاورد شخصی، بلکه نقطه عطفی در تاریخ حضور زنان در هوانوردی بود.

او موفق شد کاری را به پایان برساند که از زمان ناپدید شدن آملیا ارهارت در سال ۱۹۳۷، به نمادی از رؤیاهای ناتمام زنان هوانورد تبدیل شده بود.

«چارلی» امروز کجاست؟

هواپیمای Spirit of Columbus امروزه در موزه ملی هوا و فضای اسمیتسونین در واشنگتن نگهداری می‌شود.

بازدیدکنندگان این موزه می‌توانند همان هواپیمایی را ببینند که در سال ۱۹۶۴، بیش از ۳۷ هزار کیلومتر را دور دنیا پرواز کرد و نام جری ماک را وارد تاریخ هوانوردی نمود.

فراتر از یک رکورد

وقتی جری ماک سفر خود را آغاز کرد، بسیاری معتقد بودند یک زن، آن هم مادری با سه فرزند، نمی‌تواند چنین مأموریتی را به پایان برساند.

اما او ثابت کرد که موفقیت در هوانوردی، بیش از هر چیز به دانش، آمادگی، برنامه‌ریزی و پشتکار وابسته است.

شاید به همین دلیل است که بیش از شصت سال پس از آن پرواز تاریخی، نام جری ماک هنوز به‌عنوان نمادی از شکستن مرزهای ممکن در هوانوردی شناخته می‌شود.

او بعدها درباره این تجربه گفت:

«امیدوارم انجام کاری که پیش از این انجام نشده بود، به دیگران هم جرئت دهد تا برای رسیدن به رؤیاهایشان تلاش کنند.»

و شاید همین جمله، بهترین توصیف برای سفری باشد که با یک سسنای کوچک آغاز شد و به بخشی ماندگار از تاریخ هوانوردی تبدیل شد.